Những điều thú vị cho dịp lễ Năm mới "món Osechi" và "Ozoni"

Những điều thú vị cho dịp lễ Năm mới
Có rất nhiều hoạt động truyền thống diễn ra vào ngày đầu năm mới, bên cạnh đó người Nhật sẽ không bao giờ quên việc thưởng thức bữa ăn Osechi Ryori và Súp Ozoni.
Mỗi món ăn trong dịp lễ này đều mang ý nghĩa sâu xa và thú vị.
Sau đây, tôi sẽ gửi tới độc giả những kiến thức cơ bản về ẩm thực trong dịp lễ Năm mới ở Nhật Bản.

Món ăn osechi chứa đựng nhiều điều may mắn

おせち料理

1. Nguồn gốc món ăn Osechi

"Món ăn Osechi" được đựng trong những chiếc hộp với các các nguyên liệu được cho là may mắn. Người ta nói rằng, Osechi hay còn được gọi là “Osechiku”; “Bồ tát đã ban mùa màng tốt tươi qua suốt một năm qua, nên người dân Nhật Bản đã chế biến “những bữa tiệc nhỏ” để cảm tạ đất trời với lòng biết ơn thành kính vào những dịp quan trọng.
Từ khi bước vào thời kỳ Edo, Osechiku đã trở nên phổ biến trong đời sống nhân dân, Osechi được ăn vào dịp đầu năm mới hay dịp tiết phân, hay những ngày quan trọng trong năm.

2. Ý nghĩa của món ăn & những quy tắc chế biến món ăn Osechi

おせち料理
Osechi Ryori tập hợp các món làm từ nhiều nguyên liệu được chế biến theo nhiều cách khác nhau, sau đó được trang trí ấn tượng trên đĩa hay khay hộp, ẩn chứa khá nhiều ý nghĩa. Thông thường số khay đựng món ăn sẽ là 4 lớp, nhưng những năm gần đây, số lượng đã tăng thêm 3 lớp. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần lưu ý một số quy tác khi sắp xếp các món ăn.
Phía dưới đây, tôi sẽ giới thiệu cách bày trí món ăn và những hàm ý chứa đựng bên trong đó.

|Lớp trên cùng: Kuchitori / Iwai sakana (sakana - cá)

おせち料理
Lớp trên cùng sẽ có Kuchitori (món nhắm rượu) / 祝い肴 đây là một bộ gồm 3 món. Ở vùng Kanto (phía Tokyo) thì 3 món này thông thường bao gồm đậu đen, khô cá mòi và trứng cá trích. Còn ở vùng Kansai (phía Osaka) thì 3 món này là rễ cây ngưu bàng (ごぼう), trứng cá trích và khô cá mòi/đậu đen.
Mỗi món ăn lại mang một ý nghĩa khác nhau:
【Kazunoko】Trứng cá trích

Trứng cá trích tượng trưng cho mùa màng bội thu và thịnh vượng.


【Tazukuri】Cá sardine sấy khô tẩm đường và nước tương

Tazukuri dịch theo nghĩa đen là đem lại vụ lúa bội thu, và món ăn vào dịp năm mới này có ý nghĩa đem lại mùa màng bội thu.


【Kuromame】Đậu đen

Trong tiếng Nhật, từ đậu, “mame”, tương tự từ “chăm chỉ và mạnh khỏe.” Người Nhật ăn món này vào dịp năm mới mong sức khỏe an khang năm tới.


【Goubo】 Rễ cây ngưu bang

Bởi vì rễ cây ngưu bang phát triển sâu dưới lòng đất và cũng tiêu biểu cho một năm ăn nên phát đạt, việc ăn món này vào dịp đầu năm mới, người Nhật mong muốn một năm an khang và mùa màng bội thu.


【Kamaboko】Bánh cá kiểu Nhật

Hình dáng của kamakobo được cho là tương tự mặt trời mọc đầu tiên của năm mới. Ngoài ra, màu hồng (đỏ) và trắng của kamaboko là một điềm lành bởi vì màu đỏ được cho là bùa may mắn chống lại quỷ dữ và màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết.


【Datemaki】Trứng chiên ngọt cuộn với tôm và cá kiểu Nhật

Datemaki biểu trưng cho sự uyên bác và văn hóa.


【Konbumaki】

Từ “konbu” là cách chơi chữ, có nghĩa “hạnh phúc”. Tương tự món trứng cuộn Datemaki, hình của món Konbu Maki tượng trưng cho sự uyên bác và văn hóa.


【Kurikinton】Hạt dẻ và khoai tây ngọt nghiền

Từ “kinton” có nghĩa là bánh bao màu vàng và biểu trưng cho vàng và bạc. Ăn kuri kinton vào dịp năm mới mong cho năm tới làm ăn phát đạt hơn.

|Lớp thứ 2: Đồ nướng

おせち料理
Tiếp theo chúng ta có thể đặt đồ nướng chủ yếu là hải sản.
Mỗi món ăn lại mang một ý nghĩa khác nhau:
【Buri】

Tượng trưng cho sự tăng trưởng. Mong muốn cho sự phát triển thành công.


【Tai】

Vị thần Ebisu mang đến những con cá biển “tai”, với cách chơi chữ “Medetai” có ý nghĩa là hạnh phúc.


【Ebi - Tôm】

Con tôm có râu dài và thân mình cong giống với chiếc lưng còng của người lớn tuổi, nên được xem như biểu tượng cho sự trường thọ. Tôm cũng tượng trưng cho một cuộc sống mới bởi vì chúng là loài vật thay vỏ.

|Lớp thứ ba: món luộc / Lớp thứ tư: món muối chua・món Nhật

  • おせち料理
  • おせち料理
Lớp thứ ba tượng trưng cho sự gắn kết, đoàn tụ, thêm vào đó là các món luộc. Còn lớp thứ tư được bày biển bởi những món đồ ăn muối chua.
【Renkon】

Củ sen được thái ngang, sau đó rán và hấp trong nước tương ngọt. Người Nhật tin rằng củ sen có nhiều lỗ tượng trưng cho cái nhìn đa chiều, thấu suốt trong năm mới.


【Saitomo】

Một củ khoai sọ có thể mọc ra nhiều củ khoai sọ nữa nên đây là một món ăn mang hàm ý cầu chúc sức khỏe cho trẻ em.


【Yattsu Atama】

Yattsu Atama là thuộc giống khoai, mong muốn sự thình vượng dài lâu.


【Kohaku namasu】

Củ cái trắng và củ cải đỏ ngâm dấm.

Đậm đà hương vị với súp bánh dày “Ozoni”

お雑煮

1. Nguồn gốc của súp bánh dày Ozoni

Ngoài món ăn Osechi, thì món súp bánh dày Ozoni là món không thể thiếu vào dịp lễ đầu Năm mới. Từ "Ozoni" xuất phát từ "luộc" được đun sôi với nhiều thành phần khác nhau.

Từ ngày xưa, bánh gạo là món ăn được dâng lên các vị thần vào dịp lễ đầu năm. Sau đó, sẽ đem nấu chín với canh tạo thành món súp hỗn hợp với tên gọi “Ozoni”, món ăn trở thành tập quán ẩm thực vào ngày đầu tiên của năm Mới tại Nhật Bản.

2. Sự khác biệt về hình dạng, thành phần và súp bánh gạo ở phía đông và phía tây

Ozoni có rất nhiều biến thể tại nhiều khu vực tại Nhật bản. Nguyên liệu để nấu món canh này tùy theo từng vùng. Ngay cả trong một vùng thì cách nấu của mỗi gia đình nhiều khi cũng khác nhau.
  • お雑煮
  • お雑煮
▲Bánh Mochi ở phía Đông Nhật Bản
Tại khu vực phía Đông Nhật Bản được biết tới là trung tâm xã hội Samurai, mochi được cắt thành hình vuông và nướng trước khi được thêm vào món canh.
Bổ sung phổ biến cho các món canh như thịt gà, cá hoặc thịt viên; rau lá xanh, đặc sản của vùng thường được thêm vào.
  • お雑煮
  • お雑煮
▲Bánh Mochi ở phía Tây Nhật Bản
Những khu vực phía Tây, mochi luộc rất được ưa thích, mochi được cắt thành những hình tròn. Tại một số nơi, khoai môn và đậu phụ sẽ được sử dụng thay cho mochi.
Loại Ozoni này được tìm thấy trên một số đảo hoặc các khu vực miền núi, nơi lúa không phát triển đến một mức độ lớn, thông thường mochi sẽ được nấu với rau lá xanh như rau bina hoặc komatsuna; mitsuba (một loại thảo dược Nhật Bản tương tự như mùi tây), khoai môn.

3. Món canh Ozoni khác trên một số nơi tại Nhật bản

Tôi sẽ giới thiệu những món canh Ozoni hiếm thấy, đặc biệt chú ý trong các thành phần gia vị thêm vào.

|Kurumi zoni ở tỉnh Iwate ken

お雑煮
Bánh gạo Mochi được cắt thành hình vuông, sau đó nướng lên rồi chấm với đường và nước tương.

|Kinako zoni ở tỉnh Nara ken

お雑煮
Một bát súp Miso có đậu phụ, Konjac và rau, thêm chút ngọt của đường; ăn kèm với bánh gạo cắt tròn nướng, rồi lăn bánh mochi với bột.

|An mochi zoni ở Kagawa ken

お雑煮
Súp Zoni có hương vị của cá mòi nhỏ được nấu chín (niboshi), súp miso, và bánh mochi tròn (bánh gạo), cà rốt, củ cải trắng.
Vào ngày đầu tiên của năm mới, mỗi gia đình đều háo hức đón những vị thần, mang hi vọng, cầu nguyện cho hạnh phúc gia đình, mùa màng tốt tươi trong năm tới. Khi các vị thần ngự trong nhà vào dịp đầu năm, tuyệt đối không được ăn những chiếc bánh mochi mời thần linh. Việc thưởng thức bánh mochi sau khi vị thần linh rời khỏi được gọi là Kagamibiraki.

Phía trên, tôi đã gửi tới độc giả những kiến thức cơ bản về món ăn phổ biến trong ngày tết ở Nhật, có thể nếu như mọi người nắm khái quát những điều này sẽ khiến hương vị món ăn có phần thay đổi, phải chăng là ngon hơn chăng??! Hãy cùng trải nghiệm nhé.

Xem những bài viết liên quan

Xem các bài mới nhất

Địa điểm nổi bật của tháng

Các địa dang nổi bật từ tháng 1 tới tháng 2